Η πόλη της Καστοριάς, που είναι έδρα και του ομώνυμου νομού, ταυτίζεται με τη ρωμαϊκή πόλη Κέλετρο. Κατά τη Βυζαντινή εποχή μετονομάστηκε σε Ιουστινιανούπολη.

Η Καστοριά αναδυόμενη από νερά της Λίμνης Ορεστίδος βρίσκεται σε υψόμετρο 600 μέτρα από την επιφάνεια της θάλασσας. Η πόλη δείχνει να αγκαλιάζεται από την λίμνη της καθώς και από τα γύρω βουνά Βίτσι και Γράμμο δημιουργώντας μια εικόνα φυσικής ομορφιάς .

Στη νότια πλευρά της λίμνης εκεί που σήμερα βρίσκεται το χωριό Δισπηλιό, το 1932 ο καθηγητής Αντώνης Κεραμόπουλος επωφελούμενος από τη χαμηλή στάθμη του νερού της λίμνης κάνει τις πρώτες έρευνες. Τα ευρήματα πιστοποιούν ότι εδώ αναπτύχθηκε ένας Λιμναίος προϊστορικός οικισμός. Μετά από ανασκαφές που πραγματοποίησε ο καθηγητής της προϊστορικής αρχαιολογίας του ΑΠΘ Γιώργος Χουρμουζιάδης επιβεβαιώνεται η ύπαρξη του προϊστορικού οικισμού στο Δισπηλιό.

Στη θέση της σημερινής Καστοριάς, βρίσκεται χτισμένη μια αρχαία πόλη των κλασικών χρόνων. Ο Ρωμαίος ιστορικός Τίτος Λίβιος αναφέρει για μία οχυρωμένη πόλη της Ορεστίδας με το όνομα Κηλητρόν[1], όνομα το οποίο προέρχεται από το ρήμα "κηλώ" το οποίο σημαίνει "θέλγω" γιατί ίσως από τότε η περιοχή ήταν εντυπωσιακή.

Ο δε Προκόπιος ο Καίσαρες στο έργο του "Περί κτισμάτων" που συνέγραψε το 558 αναφέρει λίμνη Καστοριάς στη Μακεδονία. Αναφέρει μάλιστα ότι επί της χερσονήσου της λίμνης Καστοριάς υπήρχε από παλιά πόλη "ευδαίμων" που ονομαζόταν Διοκλητιανούπολη. Όταν όμως δέχτηκε επιδρομές βαρβάρων, καταστράφηκε και έμεινε έρημη. Στη συνέχεια ο Ιουστινιανός Α' πάνω στα ερείπια της Διοκλητιανούπολης έκτισε την τωρινή πόλη. Την περιτείχισε με διπλό κάστρο, από το οποίο σήμερα μόνον σπαράγματα σώζονται. Το κάστρο αποτελούσαν δύο γραμμές τειχών που άρχιζαν από ένα μέρος της όχθης του λαιμού στα νότια, προχωρούσαν προς τη βόρεια όχθη της λίμνης και κατέληγαν στο ανατολικό μέρος της λίμνης. Εκεί το κάστρο γινόταν πιο φαρδύ και σχημάτιζε το ογκωδέστερο μέρος του νησιού καταμεσής της λίμνης.

Για το όνομα "Καστοριά" υπάρχουν δύο εκδοχές. Η μία εκδοχή λέει ότι η πόλη το πήρε από τους κάστορες, οι οποίοι παλαιοτέρα διατρέφονταν στη λίμνη της. Η δεύτερη εκδοχή λέει ότι το πήρε από τον μυθικό Μακεδόνα ήρωα Κάστορα, ο οποίος ήταν γιος του Δία.

Πολλές είναι οι περιπέτειες που πέρασε η πόλη μέσα στη μακραίωνη ιστορία της. Από το 927 μέχρι το 969 ήταν υπό την κατοχή των Βουλγάρων , που εκδιώχθηκαν από τους Πετσενέγγους με προτροπή των Βυζαντινών. Το 990, ο Τσάρος των Βουλγάρων Σαμουήλ κατά την επιδρομή του στον ελλαδικό χώρο κατέλαβε και την Καστοριά, ξεπερνώντας τη φυσική αλλά και την τεχνική της οχύρωση. Όταν απελευθερώθηκε το 1018 από τον Βασίλειο Β' τον Βουλγαροκτόνο, η πόλη έγινε ορμητήριο για τις επόμενες στρατιωτικές επιχειρήσεις του αυτοκράτορα.

Από το 1082 μέχρι την Άλωση της Κωνσταντινούπολης από τους Φράγκους το 1024, άλλοτε βρίσκεται υπό τους Νορμανδούς και άλλοτε στα χέρια των Βυζαντινών. Στη συνέχεια, Βούλγαροι, Αλβανοί, Έλληνες Δεσπότες της Ηπείρου, Βυζαντινοί, Σέρβοι και τέλος Τούρκοι γίνονται κυρίαρχοί της. Στην κατοχή των τελευταίων, όπως και τόσες άλλες ελληνικές πόλεις, έμεινε επί περίπου πέντε αιώνες. Η κατάληψη της Καστοριάς από τους Τούρκους τοποθετείται περίπου το 1385. Η Καστοριά απελευθερώθηκε κατά τον Α' Βαλκανικό πόλεμο τον Νοέμβριο του 1912. Είχαν προηγηθεί οι αγώνες των Μακεδονομάχων, με πρωταγωνιστή τον Μητροπολίτη Καστοριάς Γερμανό Καραβαγγέλη. Ο Άγιος Μηνάς τιμάται σαν ελευθερωτής της πόλης.

Τα ίχνη της ανθρώπινης παρουσίας στην περιοχή της Καστοριάς χάνονται στα βάθη της προϊστορίας. Η συστηματική αρχαιολογική έρευνα έφερε στο φως τον πρώτο λιμναίο οικισμό που χρονολογείται περί το 5000 π.Χ. καθώς και το Απολιθωμένο Δάσος στο χωριό Νόστιμο.

Προορισμούς διασκέδασης και αγορών στο ταξίδι ή την εκδρομή σας

ΠΟΥ ΝΑ ΦΑΤΕ
Tα τοπικά φαγητά είναι τα λουκάνικα καλτσούνια και πηλίτσκες, οι ντομάτες τουρσί, οι σαρμάδες (λαχανοντολμάδες) όπου το λάχανο είναι τουρσί, ο ταβάς (γουλιανός στον φούρνο πλακί) και η αρμιόπιτα που περιέχει λάχανο τουρσί και την άλμη του.
• Στέφανος στην πλατεία της βόρειας παραλίας για τα αρνήσια παϊδάκια του.
• Στέκι στην είσοδο της πόλης για τους μεζέδες που φτιάχνει ο Nίκος.
• 1896 στο Αργος Ορεστικό. Πολύ καλή ελληνική κουζίνα και κρεατικά.

ΤΙ ΝΑ ΨΩΝΙΣΕΤΕ
H Kαστοριά, εκτός από τα πολύ καλά γουναρικά της, είναι φημιστή για τα φασόλια γίγαντες και για τα μήλα της. Eπίσης στο Aργος Oρεστικό υπάρχει το τυροκομείο της Ενωσης Aγροτικών Συνεταιρισμών απ' όπου μπορείτε να αγοράσετε πολύ καλής ποιότητος τυριά.

ΧΡΗΣΙΜΑ ΤΗΛΕΦΩΝΑ

Κωδικός Κλήσης 24670
Τουριστική επιχείρηση 26.777
Λιμναίος οικισμός Δισπηλιού 74.289
Πρακτορείο Ολυμπιακής Αεροπορίας 24.648
Αεροδρόμιο Αργους Ορεστικού 42.515
Δημαρχείο 22.312
Νομαρχία 55.200
Δασαρχείο 42.438
Ελληνική Αστυνομία 83.214
Γενικό νομαρχιακό νοσοκομείο 55.600
Ταξιδιωτικό γραφείο Cozi.gr 2810-342198